پویش فکری توسعه

از هنگامی که اعلام کردم می‌خواهم از حوزه اقتصاد سیاسی فاصله بگیرم و بر حوزه توسعه متمرکز شوم، جمعی از دانش‌آموختگان و دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری رشته‌های اقتصاد،‌ جامعه شناسی، علوم سیاسی، روانشناسی، انسانشناسی، تاریخ و ... گرد هم آمدند تا مرا در حوزه مطالعات توسعه یاری کنند.

آنان نام خود را «پویش فکری توسعه» گذاشتند، چرا که معتقد بودند باید اندیشیدن برای مساله توسعه کشور را به یک حرکت مستمر در بین نخبگان و روشنفکران تبدیل کنیم.

این جمع، اکنون به چند گروه تقسیم شده و هر گروه در حال خواندن منابع علمی کلاسیک و معاصر در حوزه توسعه است تا به شیوه ای کاملاً آکادمیک (مطالعه کیفی) روایت نظریه‌پردازان جهانی توسعه را استخراج کند. به گمان من دو تا سه سال طول خواهد کشید تا این کار بزرگ به پایان یابد.

همزمان پژوهشکده اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس نیز پیشنهاد من برای برگزاری سلسله نشست‌هایی با عنوان «گفت‌وگوهای توسعه» را پذیرفت.

هدف این بود که در سلسله نشست‌هایی بین صاحب‌نظران ایرانی که مساله توسعه دغدغه آنان بوده است برگزار شود تا گفت‌وگوهایی درباره مساله توسعه ملی شکل بگیرد و این گفت‌وگوها منجر به استخراج روایت دقیق‌تر و شفات‌تری از دیدگاه صاحب نظران ایرانی درباره مساله توسعه ایران شود. با این امید که این گفت‌‌وگوها کم کم به تولید گفتارهای منظم در حوزه توسعه ملی منجر شود و سپس این گفتارها در بلندمدت به پدیداری گفتمانی نو از توسعه ایران بینجامد.

نخستین دور از «گفت‌وگوهای توسعه» پیرامون نظریات دکتر محمود سریع القلم در مهر و آبان ۱۳۹۶ درپژوهشکده اقتصاد تربیت مدرس برگزار شد. یاران «پویش فکری توسعه» همت کردند و همه نوشتارهای دکتر سریع‌القلم را بازخوانی کردند و روایت اولیه‌ای از دیدگاه سریع القلم استخراج شد و سپس نشست‌ها حول این متن اولیه آغاز شد.

این گفت‌وگوها با حضور گروه بازخوانی و سه استاد ناقد، ۱۶ ساعت به طول انجامید و نهایتاً «روایت محمود» درباره توسعه ایران استخراج شد که به زودی نهایی و منتشر می‌شود. (روزنامه شرق امروز، گزیده ای از مباحث این نشست‌ها را منتشر کرده است).

در آذر و دی ماه نیز دور دوم گفت‌وگوهای توسعه پیرامون نظریات دکتر مقصود فراستخواه برگزار شد تا بتوانیم «روایت مقصود» از مساله توسعه ایران را استخراج کنیم. گزارشی از این نشست‌ها نیز به زودی منتشر می شود.

انشاء‌الله در بهمن ماه نیز دور سوم گفت‌وگوهای توسعه با حضور دکتر مسعود نیلی برگزار خواهد شد تا «روایت مسعود»‌ از مساله توسعه در ایران استخراج شود. و اگر توفیق الهی همراه باشد این گفت‌وگوها تا استخراج روایت دهها نفر از صاحب‌نظران این دیار که درباره توسعه کشور دغدغه‌مند بوده و اندیشه کرده اند، ادامه خواهد یافت.

این نشست‌ها به صورت غیرعمومی و بدون حضور خبرنگاران و تنها با حضور اعضای تیم بازخوانی و استادانی که به عنوان ناقد علمی دعوت می‌شوند برگزار می‌شود تا گفت‌وگوها بتواند در فضایی کاملا آرام و علمی پیش برود.

علاقه‌مندان می‌توانند گزارش منظم برگزاری سلسله نشست‌‌‌های «گفت‌وگوهای توسعه» و همچنین متن کامل روایت صاحب‌نظران از توسعه ایران را که در آینده به تدریج منتشر می‌شود، در وبسایت زیر دنبال کنند:

 

www.pooyeshfekri.com

 

محسن رنانی
2 بهمن 1396

برخی واکنش‌ها به نوشتار بالا:

 

توسعه بدون حضور خبرنگاران؟

با تفکرات محسن رنانی، استاد اقتصاد دانشگاه اصفهان کم‌وبیش آشنا هستم. او حقیقتاً تنها چهره علمی در ایران است که تقریباً همه وقتش را برای پیشبرد تفکر توسعه گذاشته است؛ اما اخیراً مطلبی در کانال تلگرامی او بسیار متعجبم کرد. او در این مطلب از برگزاری سلسله نشست‌هایی تحت عنوان «گفت‌وگوهای توسعه» در پژوهشکده اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس خبر داده و ابراز امیدواری کرده است در بلندمدت این گفتارها به «گفتمانی نو از توسعه ایران» بینجامد.

در بخش دیگری از این مطلب که جای تأمل فراوانی دارد، آمده است «این نشست‌ها به‌ صورت غیرعمومی و بدون حضور خبرنگاران و... برگزار می‌شود تا گفت‌وگوها بتواند در فضایی آرام و علمی پیش برود.» از این نوشته، این‌طور استنباط می‌شود که خبرنگاران «عنصر ناآرامی» هستند و حضور آن‌ها برای پوشش خبری این نشست‌ها، «فضای علمی» آن را مخدوش می‌کند.

استاد اقتصاد دانشگاه اصفهان توضیح نداده‌اند که قرار است چگونه حاصل این نشست‌ها به «گفتمانی نو از توسعه ایران» تبدیل شود، درحالی‌که نقش خبرنگاران را نادیده گرفته است. اصولاً هر موضوع یا مبحثی اگر قرار است به گفتمان یا دستگاه بینشی جامعه تبدیل شود، راهی جز دست به دامن رسانه شدن ندارد؛ گفتمان توسعه ملی نیز از این قاعده خارج نیست. علاوه بر این، توسعه ملی نیاز به «تفکر توسعه‌یافته» دارد؛ تفکری که باور داشته باشد رسانه‌ها عامل ثبات و آگاهی جامعه و خبرنگاران نیز عنصر وحدت و آرامش هستند.

استاد محترم دانشگاه اصفهان، داشتن ذهنیت منفی از رسانه‌ها و گریختن از خبرنگارانی که قطعاً بخش زیادی از شهرت خود را مدیون آن‌ها هستید نه‌تنها مسیر توسعه ملی را ناهموار می‌کند و سبب اختلال در گفتمان مدنظر شما می‌شود، بلکه اساساً توسعه‌خواهی شما را نیز زیر سؤال خواهد برد. انتظار می‌رود در دیدگاه خود درباره خبرنگاران تجدید نظر کنید؛ چراکه اگر آن‌ها نبودند، اکنون شما در بی‌نام و نشان‌ترین کلاس‌های درس دانشکده اقتصاد اصفهان در حال آموزش منحنی عرضه و تقاضا بودید.


مجتبی نیک اقبال/ روزنامه‌ نگار
۱۳۹۶/۱۱/۰۵

 

دو سؤال از خودمان و محسن رنانی

محسن رنانی -اقتصاددان- اخیرا در کانال خود از شکل گیری پویشی به نام «پویش فکری توسعه» خبر داده که در آن جمعی از دانش‌آموختگان و دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری رشته‌های اقتصاد،‌ جامعه شناسی، علوم سیاسی، روانشناسی، انسانشناسی، تاریخ و ... گرد هم آمده اند تا درباره توسعه مطالعه کنند.
آقای رنانی معتقد است «باید اندیشیدن برای مساله توسعه کشور را به یک حرکت مستمر در بین نخبگان و روشنفکران تبدیل کنیم».
او همزمان از برگزاری سلسله نشست‌هایی با عنوان «گفت‌وگوهای توسعه» در پژوهشکده اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس خبر داده که تا امروز محمود سریع القلم و مقصود فراستخواه در این نشست ها سخنرانی کرده اند و قرار است مسعود نیلی نیز سومین سخنران آن باشد.

به این جمله آقای رنانی توجه کنید:

«این نشست‌ها به صورت غیرعمومی و بدون حضور خبرنگاران و تنها با حضور اعضای تیم بازخوانی و استادانی که به عنوان ناقد علمی دعوت می‌شوند برگزار می‌شود تا گفت‌وگوها بتواند در فضایی کاملا آرام و علمی پیش برود.»

اکنون این سؤال مطرح می‌شود که آیا خبرنگاران بر هم زننده آرامش نشست های توسعه هستند؟
آیا تا کنون آرامش چنین نشست هایی را برهم زده اند؟
و سوال دیگر این که آیا توسعه بدون توجه به نقش رسانه قابل تصور است؟

 

یادداشت منتشر شده در روزنامه ابتکار: محمود، مسعود، مقصود، محسن و ما خبرنگاران

 

یک پوزش

در یادداشت هفته گذشته من که در آن «گفت‌وگوهای توسعه» را معرفی کردم این عبارت را آورده بودم: «این نشست‌ها به صورت غیرعمومی و بدون حضور خبرنگاران و تنها با حضور اعضای تیم بازخوانی و استادانی که به عنوان ناقد علمی دعوت می‌شوند برگزار می‌شود تا گفت‌وگوها بتواند در فضایی کاملا آرام و علمی پیش برود»

برخی از خبرنگاران عزیز در فضای مجازی گله کرده بودند که «مگر حضور خبرنگاران فضا را ناآرام ‌می‌کند؟». و گفته بودند که «مگر می‌شود پشت درهای بسته، برای توسعه، پویش راه انداخت؟».

ضمن پوزش از عزیزان خبرنگار، باید بگویم که این نشست‌ها برای شنیدن آن بخش از دیدگاههای این متفکران است که امکان طرح آنها در مقالات و کتاب‌هایشان نبوده است یا شنیدن حرف‌‌های مگویی که تاکنون به هر دلیل یا علتی نگفته‌اند و در نوشته‌هایشان نیاورده‌اند. بنابراین ذات این نشست‌ها اقتضا می‌کند که غیرعمومی و غیرخبری باشد و صاحب‌نظران بدون نگرانی از این که مبادا صحبت‌هایی که می‌کنند به فضای عمومی راه یابد، سخن بگویند، مثال بزنند و تحلیل کنند. البته گزارش خبری این نشست‌ها توسط پژوهشکده اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس، تنظیم و در رسانه‌ها منتشر می‌شود و نهایتا نیز کل روایت آنان از توسعه را انتشار عمومی خواهیم داد؛ با این حال تلاش می‌کنم تا با جلب نظر متفکران مدعو، در هر دور گفت‌وگوها، دستکم یکی از نشست‌ها با حضور خبرنگاران برگزار شود.

محسن رنانی
۱۰ بهمن ۱۳۹۶

 

نظرات  

0 # سپاسMojtaba 1396-11-15 09:48
سلام اندیشه ورز گرامی آقای رنانی .به سبب کوششی که در ارتقای سطح خرد و خرد ورزی در این جامعه به کار گرفته به قدر ابعاد فکری خود از شما سپاسگزارم . ما را که زندگی ساخت خدا کند که شما را اندیشه بسازد
نقل قول
0 # نشست گفتگو های توسعهاحمدرضا شاپوری 1396-11-10 14:17
با سلام و صد سپاس.
اساتید گرانقدر،از زمانیکه استاد رنانی اعلام کردند دیگر مطلب جدیدی از خودشان انتشار نمی دهند،ضمن اینکه در یک لحظه شکست مسیر عملی توسعه از جلوی چشمانم عبور کرد و اندوهگین شدم؛تا لحظه دیدن خبر فرخنده «گفتگوی توسعه» لحظه ایی چیدمان این نشست از فکرم دور نشد و هیچگاه نوشته هایم را برای استاد رنانی نفرستادم!!! چون باور داشتم ایشان تیزهوش تر از این هستند که با تحریک بی اساس یک نا آگاه مدعی وهمانند هزاران مدعی دین وشریعت,صحنه را ترک گویند....حتی خود من و از سخنرانی های ایشان در باب توسعه و لپه صبر آن ،خشمم را کنترل نمودم و بیشتر به آثار روانشناختی ظهور چنین موجوداتی اندیشیدم!ولی این واقعیت که کسی با یدک کشیدن عنوان استراتژیست جوان که منصوب به شهید گرانقدر حسن باقری هست و یا استاد دانشگاه که جایگاه نخبگان و اندیشمندان است و یا کسینجر که سوای سیاست های شور آنان،دارای پست و سمت های کشوری ولشکری میباشد:
دیگر نمی تواند حرفی برای گفتن داشته باشد!بدین جهت است که یک نخبه از معمولی تمیز داده میشود.ویه وقت فکر نکنید این عزیزان خیلی نجیب شده اند......به خاطر وضعیت شور اقتصادی هست که کمی سایه این موجودات حداقل ظاهرا از سر مردم کم شده است!!!
با خسته نباشید خدمت کلیه سروران و حامیان این نشست ها،عقیده دارم تصمیم درستی را اتخاذ کرده اید و حتی لازم به توضیحات بیشتر برای عوامی چون من نیست.
و نظرم را در مورد سِوال و در خصوص خبرنگاران در پست دیگری و در صورت قبول شما عرض خواهم کرد.
احمدرضا شاپوری
نقل قول
+2 # جواب: پویش فکری توسعه .......... (کنشی جمعی برای هم‌افزایی فکری با هدف دستیابی به چارچوبی تحلیلی برای توسعه ملی)من 1396-11-10 11:33
یک قرن است در مورد توسعه تحقیق میکنید ، خب تاثیرش در زندگی مردم چه بوده ، حرف های قشنگ و اکادمیک فقط به درد همایش ها میخورد ایا برای امثال من شغل میشود ایا زندگی میشود ایا اینده میشود ..
چند سال باید منتظر توسعه بمانیم ..
نقل قول
0 # جواب: پویش فکری توسعه .......... (کنشی جمعی برای هم‌افزایی فکری با هدف دستیابی به چارچوبی تحلیلی برای توسعه ملی)سوخته 1396-11-08 03:48
حق اینها داشتن لااقل یک خانه کوچک و یک درامد حداقلی در حد تامین معیشت حفظ کرامت انسانی و بیمه و تضمین بازنستگی است، اگر هر کسی غیر از این در سر دارد برای انقلاب یا اصلاحات، باید بکشد کنار. ایران صاحب دو تریلیون دلار ثروت عمومی است (اراضی و منابع زیرزمینی و نفت و گاز و...) و با تقسیم عادلانه سهام مالکیت اینها میان فقرا از جمله این ناامیدان به صورت فوری و رایگان می توان این پیرمجردان و این خانواده های نیازمند را نجات داد.
نقل قول
+2 # جواب: پویش فکری توسعه .......... (کنشی جمعی برای هم‌افزایی فکری با هدف دستیابی به چارچوبی تحلیلی برای توسعه ملی)نسل 1396-11-08 03:47
این انقلاب شماها، این اصلاحات 20 ساله کذایی شماها، این 40 سال حکومت رانتی و پربحران پرخسارتان نسل اینها سوزانده، بایست حقشان بدهید حقی سی چهل سال ازشان دریغ شد،
نقل قول
+1 # جواب: پویش فکری توسعه .......... (کنشی جمعی برای هم‌افزایی فکری با هدف دستیابی به چارچوبی تحلیلی برای توسعه ملی)صدا 1396-11-08 03:47
البته برخی از این پیرمجردان شاید هرگز ازدواج نکنند (این حق انتخاب دارند و باید به انتخابشان احترام گذاشت ولی حق زندگی و حق خانه داشتن و بیمه بازنستگی دارند!) و شاید هرگز بچه دار نشوند، باز هم حق زندگی شرافتمندانه دارند ، حق داشتن خانه دارند، حق بیمه و بازنستشگی دارند،
نقل قول
+1 # جواب: پویش فکری توسعه .......... (کنشی جمعی برای هم‌افزایی فکری با هدف دستیابی به چارچوبی تحلیلی برای توسعه ملی)qnhd ksg s,oji 1396-11-08 03:46
برای میلیون ها نفر دختر و پسر که به سن مجردی قطعی رسیده اند (تخمین ده ملیلیون نفر هستند ) دیگر امید ندارند که پروزه های کذایی ایجاد شغل ، و اینکه بیاند بنشینید ما برای شما طی 5 الی 10 سال شغل ایحاد می کنیم (این به درد شاید جوانهای 20 ساله بخورد!)، مثلا ای پیر دخترها و ای پیرپسرهای بیکار و فقیر بیایید وام 15 یا 20 ملیونی بگیرید با اقساط 3-40- ساله! ماهی یک تا دو میلیون قسط دهید ، تا مثلا در ده سال آینده صاحب خانه، ماشین و بچه شوید!

عالی جنابان کارشناس اقتصادی، اینها نوش دارو پس ازمرگ سهراب است. مجردان بالای 35 سال، مثلا مردی که از از سن بلوغش 20 سال گذشت و در سن 40 سالگی است، دیگر اینها برایش حکم نوش دار پس از مرگ سهراب است!

این پیرمجردان و این خانواده فقیر بدون خانه و بیکار و بی چیز ، دیگر جوانی را سپری کرده و مستقیم به پیری پرتاب شده اند! هم اکنون نیازمند بهشان خانه بدهید، هم اکنون بدون قسط و بدون دغدغه نیازمند کاری با درامد مثلا دو میلیون تومان در ماه هستند تا شاید جرئت کنند ازداج کنند و شاید بتوانند صاحب یک فرزند شوند!
نقل قول

اضافه کردن نظر